अहिल्यानगर : यंदाच्या खरीप हंगामात पावसाने ओढ दिल्यामुळे अहिल्यानगर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे. पावसातील मोठी तूट आणि दीर्घकाळ पडलेल्या खंडामुळे सोयाबीन, बाजरी, मूग, उडीद आणि कापूस यासह विविध खरीप पिकांच्या वाढीवर परिणाम झाला आहे.

महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागाकडून खरीप हंगाम 2026-27 मधील पेरणीची आकडेवारी नियमितपणे प्रसिद्ध केली जात आहे. कृषी विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर 21 सप्टेंबर 2026 अखेरचा विभागस्तरीय खरीप पेरणी अहवाल उपलब्ध करण्यात आला आहे.

जूनमध्ये पावसाची ओढ

उपलब्ध जिल्हास्तरीय वृत्तानुसार जून महिन्यात अहिल्यानगर जिल्ह्यात 108.2 मिलिमीटर पाऊस अपेक्षित असताना प्रत्यक्षात सुमारे 66 मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. सुरुवातीलाच पाऊस कमी झाल्यामुळे शेतकऱ्यांच्या नजरा पुढील पावसाकडे लागल्या होत्या.

जुलैमध्ये पावसाने काहीसा जोर धरला. या काळात पाऊस झाल्याने खरीप पिकांच्या पेरण्यांना वेग आला. जिल्ह्यात सोयाबीन, कापूस, बाजरी, तूर, मूग, उडीद यासह विविध खरीप पिकांची मोठ्या प्रमाणावर पेरणी करण्यात आली.

ऑगस्टमध्ये पुन्हा पावसाचा खंड

पेरणीनंतर पिकांच्या वाढीसाठी पावसाची सर्वाधिक गरज असतानाच ऑगस्टमध्ये पावसाने पुन्हा ओढ दिली. उपलब्ध वृत्तानुसार ऑगस्टमध्ये अपेक्षित पावसाच्या तुलनेत सुमारे 73 टक्के तूट नोंदवण्यात आली.

सप्टेंबरमध्येही अनेक भागांत समाधानकारक पाऊस झाला नाही. त्यामुळे पिकांना आवश्यक असलेल्या महत्त्वाच्या वाढीच्या टप्प्यात पाण्याचा ताण सहन करावा लागला.

पिकांवर परिणाम

दीर्घकाळ पाऊस न झाल्याने काही भागांमध्ये सोयाबीन, बाजरी, मूग आणि उडीद पिकांच्या वाढीवर परिणाम झाल्याचे वृत्त आहे. काही ठिकाणी शेंगा व्यवस्थित भरल्या नसल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.

कापूस पिकालाही पाण्याच्या ताणाचा फटका बसला असून काही भागांत फुलगळ आणि बोंडगळ होत असल्याची माहिती समोर आली आहे. परिणामी खरीप पिकांच्या अंतिम उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

दुष्काळाबाबत अधिकृत आदेश तपासणे आवश्यक

माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार जिल्हा प्रशासनाकडून सप्टेंबरमध्ये शासनाला अहवाल पाठवण्यात आला असून, त्यामध्ये नऊ तालुक्यांत पावसाची ‘Trigger-1’ म्हणजेच प्रथम कळ लागू असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. तसेच सुमारे 51 दिवसांचा पावसाचा खंड पडल्याचे वृत्तात म्हटले आहे.

मात्र, अहिल्यानगर जिल्ह्यातील सर्व 14 तालुक्यांत अंतिम स्वरूपात ‘कोरडा दुष्काळ जाहीर’ करण्यात आला आहे, असा दावा करताना संबंधित शासन निर्णय, अधिसूचना किंवा जिल्हा प्रशासनाचा अधिकृत आदेश संदर्भ म्हणून देणे आवश्यक आहे.

त्यामुळे अधिकृत आदेशाची खात्री होईपर्यंत बातमीच्या शीर्षकात ‘अहिल्यानगर जिल्ह्यात पावसाची मोठी तूट; खरीप पिकांना फटका’ किंवा ‘अहिल्यानगरमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती; खरीप पिके संकटात’ अशी वस्तुनिष्ठ मांडणी करणे अधिक योग्य ठरेल.

अधिकृत संदर्भ :
महाराष्ट्र शासन – कृषी विभाग
अहिल्यानगर जिल्हाधिकारी तथा जिल्हा प्रशासन
महाराष्ट्र शासन – मदत व पुनर्वसन विभाग / शासन निर्णय पोर्टल